Thâm mụn là gì? Nguyên nhân và cách khắc phục

Một tình trạng khá phổ biến sau khi hết mụn là những vết thâm. Có thể đa dạng về màu sắc tùy thuộc vào type da mỗi người. Nhưng để thâm kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe làn da cũng như sự tự tin của chúng ta. Hiểu đúng và có cách khắc phục hiệu quả sẽ trả lại làn da sáng khỏe, đều màu và tràn đầy sức sống. 

Thâm mụn là gì?

Là tình trạng vùng da sau mụn trở thâm sạm, tối màu; có thể là các đốm nhỏ hoặc thâm theo mảng lớn tùy thuộc vào tổn thương do mụn trước đó. 

Màu sắc các vết thâm phụ thuộc vào tuýp da và thời gian tồn tại trên da. Theo bảng phân loại da Fitzpatrick, chia thành 6 nhóm da:

• Thâm đỏ thường xuất hiện ở các nhóm da trắng 1, 2, 3. 
• Thâm nâu và thâm đen hay có ở các nhóm da ngăm 4, 5, 6, do lượng hắc sắc tố sản sinh nhiều hơn. 

  

Khi tồn tại trên da càng lâu thì màu sắc các vết thâm ngày càng đậm hơn. Thâm mụn chỉ là sự thay đổi sắc tố da tạm thời, không ảnh hưởng đến cấu trúc da như sẹo mụn, vốn hình thành do tổn thương sâu và sự đứt gãy của mô liên kết. Các vết thâm có thể sử dụng các hoạt chất làm mờ, trả lại làn da sáng khỏe. 

 Nguyên nhân hình thành thâm mụn

Thâm mụn hình thành như một cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên, phản ứng này sẽ khiến làm da kém sắc và mất thẩm mỹ. 

1. Tăng sắc tố sau viêm PIH

PIH – Post inflammatory hyperpigmentation, là hiện tượng da sản sinh melanin quá mức hoặc phân bố không đồng đều tạo màu, khiến da thâm sạm.

Giai đoạn của phản ứng viêm: 

• Sản xuất các chất hóa học trung gian như histamine, prostaglandin
• Các chất này kích thích tế bào melanocyte, làm tăng sản xuất sắc tố melanin dưới da và tăng vận chuyển melanin lan ra xung quanh. 

2. Tổn thương từ việc xử lý mụn sai cách

Sử dụng tay cạy hoặc nặn không đúng cách, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập và quá trình viêm diễn ra mạnh mẽ hơn. Từ đó, thâm sau mụn càng nghiêm trọng và có thể lan rộng hơn. 

Nguyên nhân cũng có thể đến từ việc sử dụng các sản phẩm bôi thoa không phù hợp, gây kích ứng hoặc viêm nặng hơn.

2.3. Tác động của ánh nắng mặt trời

Tia UV, UVa, UVb trong ánh nắng mặt trời là một yếu tố kích thích tế bào melanocyte sản sinh melanin mạnh mẽ hơn. 

Nhận được tín hiệu từ tia UV, các tế bào đẩy nhanh vận chuyển melanin lên lớp thượng bì và biểu hiện rõ các vết thâm. 

2.4. Chăm sóc da không đúng cách

Việc không chú trọng việc chăm sóc da sau mụn cũng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe làn da:

• Thiếu bước dưỡng ẩm, làm dịu da: Khi da thiếu ẩm, hàng rào bảo vệ da bị suy yếu, dễ kích ứng, đỏ rát hoặc bong tróc. Dưỡng ẩm giúp phục hồi độ ẩm cần thiết và làm dịu làn da sau các tổn thương do môi trường hoặc sản phẩm gây kích ứng.
• Không sử dụng kem chống nắng: Tia UV có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm, gây thâm nám và làm chậm quá trình phục hồi. Khi da tổn thương, việc bảo vệ với kem chống nắng phổ rộng là bắt buộc để ngăn ngừa tổn hại sâu hơn. 

3. Cách khắc phục thâm mụn hiệu quả 

Với sự phát triển của ngành mỹ phẩm, thẩm mỹ, nhiều phương pháp trị mờ thâm sau mụn ra đời cùng các hoạt chất tiên tiến và chất lượng.

3.1. Phương pháp tại nhà

Thực hiện các biện pháp chăm sóc và bảo vệ da kỹ lưỡng, các vết thâm sau mụn sẽ nhanh chóng được cải thiện:

• Tẩy tế bào chết định kỳ khoảng 2-3 lần/tuần. Việc làm này sẽ giúp lấy đi các lớp tế bào sừng nhiễm sắc tố và tạo điều kiện để các tế bào khỏe mạnh mới được phát triển.
• Cấp đủ ẩm cho da bằng các hoạt chất dịu nhẹ như HA, Allantoin,… phục hồi hàng rào bảo vệ da như Ceramide, Panthenol,… 
• Bổ sung các hoạt chất chuyên trị thâm như Niacinamide, Alpha Arbutin,… để quá trình mờ thâm diễn ra nhanh và hiệu quả hơn.

Với vùng da cơ thể bị thâm sau mụn như vùng lưng, ngực, cánh tay,… hay thâm do côn trùng cắn hoặc thâm sạm do cháy nắng nên dùng xịt mờ thâm Freeskin. Ngoài các hoạt chất chuyên thâm kể trên trong sản phẩm này còn có thêm các hoạt chất dưỡng ẩm và phục hồi hiệu quả làn da.

• Bảo vệ làn da khỏi ánh nắng mặt trời: sử dụng kem chống nắng hàng ngày có chỉ số SPF 30+ trở lên và che chắn kỹ bằng quần, áo chống nắng, kính râm hay mũ rộng vành,… 

3.2. Liệu pháp thẩm mỹ 

Với công nghệ thẩm mỹ ngày càng hiện đại, nhiều phương pháp tác động giảm thâm hiệu quả:

• Laser: Phá hủy các hắc sắc tố melanin sâu trong da, kích thích tái tạo tế bào da mới.
• Peel da hóa học: Sử dụng các axit (AHA, BHA, TCA) để loại bỏ lớp tế bào chết, kích thích tái tạo lớp da mới sáng hơn.
• Liệu pháp vi kim: Sử dụng đầu kim nhỏ tạo vi tổn thương trên da để kích thích sản sinh collagen, làm đầy vùng da thâm.
• Ánh sáng sinh học: Ánh sáng xanh/đỏ giúp làm dịu viêm, giảm sắc tố và cải thiện tuần hoàn máu. Với ưu điểm không xâm lấn, phù hợp với da nhạy cảm. 

Với mỗi liệu pháp đều cần có quá trình chăm sóc nhẹ nhàng tại nhà, hãy tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ và chuyên gia để đạt hiệu quả sớm trên làn da. 

Thâm mụn không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn khiến bạn mất tự tin trong cuộc sống. Tuy nhiên, với các liệu pháp chăm sóc da khoa học, đúng cách, việc loại bỏ thâm mụn không còn là điều khó khăn. Hãy lắng nghe làn da, lựa chọn phương pháp phù hợp và kiên trì thực hiện để nhanh chóng lấy lại làn da sáng mịn, đều màu. Đừng quên kết hợp chống nắng và dưỡng da hàng ngày để duy trì kết quả tốt nhất!